ಹೀಗೊಂದು ಊರು - ೪

 

ಸಂಗಾತಿ ಬೇಕೆ? ಸಾಂಗತ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆಯೇ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಗಾತಿ ನಗರ. ಆದರೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ ನೋಡಿದರೆ....

 

ಈ ದಾರಿಯನ್ನು ರಸ್ತೆ (??!!!) ಎಂದು ಬೇರೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ!

ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ - ಲಕ್ಕುಂಡಿ

 

ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹಾಲುಗುಂದ ಬಸವೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಕೂಟ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಂದಿಯ ದೊಡ್ಡ ಮೂರ್ತಿಯಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಎಲ್ಲಾ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂತರಾಳವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ದೇವಾಲಯವು ಒಂದೇ ನವರಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿವೆ. ನಂದಿಯು ಕೂಡಾ ನವರಂಗದಲ್ಲೇ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

ದೇವಾಲಯದ ದ್ವಾರವು ಪಂಚಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆಕರ್ಷಕ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಈ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರಥಮ, ದ್ವಿತೀಯ, ಚತುರ್ಥ ಹಾಗೂ ಪಂಚಮಿ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಜ್ರತೋರಣ, ಬಳ್ಳಿತೋರಣದ ನಡುವೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುವ ವಾದ್ಯಗಾರರು, ಕೀರ್ತಿಮುಖ-ಪೂರ್ಣಕುಂಭ-ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ಆಕರ್ಷಕ ಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಹೂತೋರಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ತೃತೀಯ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಜೋಡಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅತಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ದ್ವಾರದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಜೋಡಿ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವ ಜೋಡಿಯ ನೃತ್ಯ ಭಂಗಿಗಳೇ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ.

ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಗಜಲಕ್ಷ್ಮೀಯ ಕೆತ್ತನೆಯಿದ್ದರೆ, ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಾಖೆಗೊಂದರಂತೆ ಮಾನವ ರೂಪದ ೫ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ.

ನಂದಿಯು ನವರಂಗಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ನಂದಿ ಮುಖಮಾಡಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.

ಎಲ್ಲಾ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ಪಂಚಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಗಜಲಕ್ಷ್ಮೀಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮೂರೂ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ದ್ವಾರದ ಪಂಚಶಾಖೆಗಳು ಕೂಡಾ, ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ವಜ್ರತೋರಣ, ವಾದ್ಯಗಾರರು, ಜೋಡಿ ನೃತ್ಯಗಾರರು, ಸ್ತಂಭ ಹಾಗೂ ಹೂತೋರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆಯಾದರೂ, ಅವೆಲ್ಲಾ ನಶಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಶಿವಲಿಂಗಗಳು ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಆಕಾರ ಹಾಗೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.

ದೇವಾಲಯ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೆರೆಯ ತಟದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಬಳಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಎಂದೂ ಬತ್ತದ ಪುರಾತನ ಬಾವಿಯನ್ನು ಮಜ್ಜಲ ಬಾವಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಆಂದ ಹಾಗೆ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಹಾಗೂ ಆಸುಪಾಸಿನ ಜನರು ಹೊಸ ವಾಹನ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೈಕು, ಟ್ರಾಕ್ಟರು) ಖರೀದಿಸಿದರೆ, ಅವನ್ನು ತಂದು ಮೊದಲ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಬಸವೇಶ್ವರನಿಗೆ.

ದೀಪಸ್ತಂಭದ ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಟ...

 

ಈ ಊರಿನ ಬಂದರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಆಗಿತ್ತು.

ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ಶರಭಿ ನದಿಯು ಬಂದರು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಒಂದು ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ದೀಪಸ್ತಂಭವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೀಪಸ್ತಂಭದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಶಿವನ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.

 

 

ಸರಿಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸೋದರಮಾವ, ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿ ಅರುಣಾಚಲನನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಪದ್ಮಿನಿ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತಂದಿದ್ದರು. ತದನಂತರ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದು ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ. ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು.